Prof. Dr. Nicolaas Lumen
Kliniekhoofd van de dienst Urologie van het UZ Gent

Vage en late symptomen

“Patiënten hebben initieel geen enkel symptoom, wat het bijzonder moeilijk maakt om prostaatkanker vroegtijdig op te sporen. Kwaadaardige prostaatkanker geeft vooral klachten door uitzaaiingen. Wanneer kwaadaardige prostaatkanker uitzaait, zal dat in 80 tot 90 procent van de gevallen in de botten zijn. Hierdoor presenteren patiënten zich vaak voor het eerst bij de arts met botpijn”, opent Prof. Dr. Lumen.

 

Klassieke PSA-test biedt geen uitsluitsel

“Haast iedere man die oud genoeg wordt, zal op een bepaald ogenblik prostaatkanker ontwikkelen. Sommigen daarvan ontwikkelen een klinisch significante tumor die potentieel levensbedreigend is. Deze categorie trachten we in eerste instantie vroegtijdig op te sporen via een PSA-screening. Iedere man kan deze test bij zijn huisarts of uroloog laten afnemen. Eventueel wordt deze test aangevuld met een rectaal toucher.”
 

Nieuwe biomarker testen kunnen exacter inschatten of de patiënt al dan niet prostaatkanker heeft
 

Prof. Dr. Lumen: “PSA is helaas een slechte biomarker. Een positieve PSA-test betekent dus niet dat men zeker en vast prostaatkanker heeft. PSA kan immers ook stijgen door een goedaardige zwelling van de prostaat of bij prostaatontsteking. Het heeft dus geen zin om iedereen met een positieve PSA-test een prostaatbiopsie te laten ondergaan. Anderzijds biedt een negatieve PSA-test ook geen zekerheid dat men geen prostaatkanker heeft.”

 

Nieuwe testen brengen meer zekerheid

“Daarom zijn er nieuwe biomarker testen ontwikkeld die bij een afwijkende PSA-test of rectaal toucher en bij een hoog risico op prostaatkanker exacter kunnen inschatten of de patiënt al dan niet prostaatkanker heeft. Zo spoort de SelectMDx test genetisch materiaal op in de urine dat heel specifiek is voor agressieve prostaatkanker. Op die manier kan zeer specifiek worden nagegaan of er een verhoogde kans is op prostaatkanker. Een negatieve test geeft de patiënt een hoge mate van zekerheid dat er geen sprake is van een agressieve prostaatkanker. Na een negatieve SelectMDX test kan een prostaatbiopsie vermeden worden”, aldus Prof. Dr. Lumen.

“Het is in ieder geval erg belangrijk dat patiënten zich goed informeren over de voor- en nadelen van de verschillende testen die er momenteel beschikbaar zijn. De huisarts en uroloog kunnen op dit vlak alvast heel wat informatie verschaffen, maar er bestaan ook online platformen zoals www.prostatebiomarker.org waar patiënten meer informatie vinden over biomarker testen.”