“De huidige aanpak van kanker zit in de sfeer van een boksmatch. ‘Kom op, kanker, en ik zal je een harde links/rechtse geven, met als afsluiter een doffe stoot in de maagstreek’. Hopelijk gaat de kanker tegen de grond, knock-out. Want op punten win je niet tegen die ziekte. Maar in een strijd tegen kanker ben je niet alleen winnaar. Je kan ook verliezen, omdat de tegenstander jou een uppercut geeft die je niet meer te boven komt. Uiteraard kunnen enkel de overlevenden, de winnaars onder de (ex)-kankerpatiënten, hun glorieus verhaal doen over de winnende match. De verliezers kunnen niet meer spreken.”

 

Persoonsgerichte aanpak
 

“Wie in het zand bijt, ‘heeft moedig gevochten’, maar had de strijd misschien beter niet aangegaan. Zeker in een twijfelachtige fase of de kanker echt nog zal reageren op genezende therapie, is het misschien beter om de handdoek in de ring te gooien. Het op een akkoordje gooien met deze vreselijke ziekte?”

“Ja, waarom niet. Dat kan perfect als we vertrekken vanuit de patiënt met kanker en niet vanuit het standpunt van een kankerpatiënt. De persoonsgerichte invalshoek staat centraal. Daar spelen een hele hoop factoren om de beste onderhandelingsstrategie te bepalen. Een 80-jarige met een ‘voltooid leven’ zal waarschijnlijk een kankeraanpak verkiezen waarbij de kwaliteit van leven voorop staat en niet het uitroeien van het laatste weerbarstige kankercelletje. Maar misschien ook niet… De patiënt zelf is dé expert van de persoonsgerichte aanpak.”

 

Geen verrassingsaanvallen
 

“Gelukkig wint de gepersonaliseerde kankeraanpak geleidelijk aan terrein. Daarvoor is nu ook de juiste behandeling beschikbaar om een uitgezaaide darmkanker te ‘dimmen’, of om een prostaatkanker met metastasen te paaien tot een sluimerende fase. Voor kankerspecialisten is het even wennen. Het op een akkoordje gooien met de vijand, in plaats van een forse verrassingsaanval, vraagt een mentale klik.”

Mede door de groeiende mondigheid van de patiënt, worden meer en meer individuele behandelingsstrategieën opgezet.

“Mede door de groeiende mondigheid van de patiënt, gesteund door zijn huisarts, worden meer en meer individuele behandelingsstrategieën opgezet. Niet alleen op chemotherapeutisch vlak of vanuit het perspectief van immunotherapie, maar ook met een duidelijk doel voor ogen: de kanker bestrijden of een kwaliteitsvol leven geven aan een patiënt met kanker. Wat een kwaliteitsvol leven concreet inhoudt, laten we over aan de deskundigheid van de patiënt.”

 

Multidisciplinaire aanpak
 

“De manier om zo’n persoonlijke aanpak uit te tekenen en te implementeren is het Multidisciplinair Oncologisch Consult (MOC). Bij het MOC zijn minstens de behandelende specialist, de oncologische chirurg, de medische oncoloog, de radiotherapeut-oncoloog, de anatoom-patholoog en de huisarts betrokken. Dat is de theorie. In de praktijk gebeurt het ‘consult’ (eigenlijk is het een overleg) in het ziekenhuis, en ontbreekt de huisarts al te vaak omdat hij/zij gewoon geen ‘gaatje’ kan vinden in een drukke werkweek om daar aanwezig te zijn.”

 

Vanop afstand
 

“Dat moet anders en dat kan ook: via deelname vanop afstand. Dan kan je als huisarts een halfuur inplannen om, vanuit welke locatie ook, actief deel te nemen aan het MOC. En waarom geven we de patiënt geen verplichte plek aan de onderhandelingstafel van het MOC? Lijkt me de logica zelf. Als de patiënt niet kan of wil, dan kan hij of zij een afgevaardigde sturen: een vertrouwenspersoon (ondersteunt de patiënt maar neemt zelf geen eindbeslissing) of een vertegenwoordiger (kan beslissen in plaats van de patiënt, bijvoorbeeld wanneer de patiënt niet langer wilsbekwaam is).”

“Gaan we echt voor een gepersonaliseerde aanpak, met de levenskwaliteit van de patiënt als centrale focus? Dan zijn technologische innovaties een eerste stap, maar zijn multidisciplinaire consulten mét huisarts en mét patiënt een voorwaarde sine qua non.”